Waarom je ratio niet altijd genoeg is
Geschreven door Marloes Timmers
Een paar weken geleden heb ik de avond voor het event dat ik organiseerde alles afgezegd.
Ik was ziek.
En toch vond ik het vreselijk moeilijk om af te zeggen. Ik wist heel goed dat ik rust nodig had en ik wist ook dat het geen goed idee was om een bijeenkomst te begeleiden als mijn energie er niet voor was. Maar weten wat goed voor je is, betekent nog niet dat het ook makkelijk is om ernaar te handelen.
Ik leer vrouwen iedere dag dat ze beter naar hun lichaam mogen luisteren. Dat ze niet maar door moeten gaan omdat anderen op hen rekenen. Dat rust nemen belangrijk is. En daar zat ik daar zelf op zaterdagavond met precies zo’n situatie…
“Je laat iemand niet zitten als die op je rekent”
Dat is een boodschap wat ik van huis uit heb meegekregen. En daar ben ik ook trots op. Betrouwbaar zijn, er zijn voor een ander, doen wat je hebt gezegd dat je zou doen. Dat vind ik een hele mooie en belangrijke waarde.
Alleen kan ook iets wat in de basis heel mooi is, op een gegeven moment tegen je gaan werken. Bij mij betekent het bijvoorbeeld dat ik het heel moeilijk vind om af te zeggen als ik het gevoel heb dat anderen op mij rekenen.
En ik denk dat de meesten dit ook herkennen: als ik écht ziek ben, is het anders. Dan kan ik het echt niet. En dan kan ik er ook veel makkelijker vrede mee hebben. Dan weet ik: ik heb de ander echt niéts te bieden. Maar zodra ik me maar een klein beetje beter voel, wordt het ingewikkelder . Dan komt er ruimte voor gedachten als:
Misschien kan het toch wel.
Ze rekenen op me.
Ik wil ze niet teleurstellen.
En daar zit een belangrijke laag. Want rationeel weet ik natuurlijk allang dat ik niemand in de steek laat door een bijeenkomst af te zeggen omdat ik ziek ben. Sterker nog, de vrouwen die zondag zouden komen, stuurden me juist het tegenovergestelde. Ze waren lief en begripvol en sommigen zeiden zelfs dat ik hiermee juist liet zien wat ik hen zelf leer. Marga schreef bijvoorbeeld: ‘Ook hiermee ben je voor ons een voorbeeld en laat je zien hoe het kan. Rustig aan en ik kijk uit naar de volgende keer.’
En tóch was er, ondanks alles wat iedereen me liet weten en ik mezelf vertelde, onderliggend die angst. Bang dat ze teleurgesteld zouden zijn. Bang dat ze me geen goede therapeut meer zouden vinden. Bang dat ze misschien niet meer zouden komen.
Rationeel vind ik dat stemmetje hartstikke onzin. Maar weten dat die gedachten niet kloppen, betekent niet dat het gevoel daarmee ook meteen weg is. En dat is precies wat ik zo vaak zie bij vrouwen die bij mij komen.
Weten wat je anders moet doen, is niet genoeg
De vrouwen die bij mij komen, weten meestal allang dat ze niet goed voor zichzelf zorgen. Ze weten dat ze te lang doorgaan. Dat ze vaker nee zouden moeten zeggen. Dat ze rust nodig hebben. Dat ze zichzelf steeds onderaan het lijstje zetten.
Ze weten dat heel goed. Maar daarmee ben je er nog niet. Want weten dat je dat doet is pas het eerste laagje van de ui.
In mijn geval is de vraag niet alleen: waarom zeg ik niet gewoon af? De vraag is: waarom is het voor mij zo belangrijk om niemand teleur te stellen?
Wat gebeurt er als ik wél voor mezelf kiest? Wat voel ik dan Schuld? Angst? Afwijzing? Het gevoel dat ik niet goed genoeg bent? Dat iemand me niet meer nodig heeft? Dat ik er alleen voor komt te staan? En waar komt dat gevoel dan vandaan?
Dáár begint voor mij het echte werk.
Want als je alleen probeert je gedrag rationeel te veranderen, bijvoorbeeld door vaker nee te zeggen of meer rust te nemen, maar wegblijft van wat daaronder zit, blijft dat oude patroon aan je trekken. Op moeilijke momenten kun je dan zomaar weer terugvallen in je oude gedrag.
Je kunt jezelf honderd keer vertellen dat je vandaag voor jezelf mag kiezen. Maar als er diep vanbinnen een overtuiging zit die zegt dat voor jezelf kiezen gevaarlijk is, dat je dan misschien niet meer goed genoeg bent of iemand kwijtraakt, dan wint dat gevoel het op een moeilijk moment vaak weer van je verstand.
Dat is ook waarom ik in mijn werk niet alleen geïnteresseerd ben in welk patroon iemand heeft. De meeste vrouwen die bij mij komen, hebben hun patronen namelijk allang in kaart.
Waar ik nieuwsgierig naar ben, is: waarom heb je dit patroon? Wat probeer je ermee te voorkomen? Welk gevoel wil je liever niet voelen? En waarom is het zo moeilijk om daar echt naartoe te gaan?
Want die diepere laag is vaak niet comfortabel. Daar kan verdriet zitten. Angst. Eenzaamheid. Oude pijn. En juist daar gaan we vaak liever omheen.
Dat is ook logisch. We zijn niet gewend om op die manier bij onszelf in te checken. We hebben het niet op school geleerd en vaak ook niet van onze ouders. Dus als we ergens tegenaan lopen, zoeken we liever naar een oplossing die we met ons verstand kunnen bedenken.
“Ik moet gewoon beter mijn grenzen aangeven. Ik moet meer rust nemen. Ik moet mezelf belangrijker maken. Meer dingen voor mezelf doen.”
Allemaal waar. Maar zo gemakkelijk werkt het niet. Niet omdat je niet begrijpt wat je moet doen, maar omdat je nog niet hebt gevoeld wat je met dat gedrag al die tijd hebt proberen te vermijden.
In de diepte liggen de parels van verandering
In de diepte ligt niet alleen dat je begrijpt wat je doet, maar gaat voelen waarom. En waar je vervolgens kunt leren om dat wat je al die tijd hebt proberen weg te duwen niet langer te vermijden of alleen maar te verdragen, maar te accepteren en te dragen.
Dat vind ik een belangrijk verschil.
Verdragen is voor mij: Ik moet hier doorheen. Ik moet hier vanaf. Ik wil dit niet meer. Dragen is iets anders. Dragen voelt als: Dit is van mij. Dit voel ik. Dit mag er zijn. En ik hoef mezelf er niet meer voor te verlaten.
En precies daar ontstaat ruimte om iets anders te kiezen.
Wat er zaterdagavond bij mij gebeurde
Ik wist wat ik moest doen.
Ik moest eerst ruimte maken voor dat rotgevoel. Voor mijn ongegronde, maar overheersende angst om iemand teleur te stellen. Voor het stemmetje dat zei dat ze me misschien niet goed genoeg meer zouden vinden. Voor de angst dat ik alleen zou komen te staan en mijn missie niet zou kunnen uitvoeren.
Ik was niet zozeer bezig met het voorkomen dat ik iemand teleurstelde. Ik was mijn eigen angst en verdriet aan het vermijden. Daardoor pushte ik mezelf om toch door te gaan, zodat ik dat niet hoefde te voelen. En uiteindelijk onder ogen te zien wat er werkelijk aan de hand was.
Inmiddels is dit patroon gelukkig geen onbekende meer voor me. Ik ben het vaker tegengekomen. Ik weet hoe het voelt als ik de diepte in ga.
En pas toen ik bij de kern van mijn angst kwam, de angst om alleen achter te blijven, kon ik ook rust ervaren.
Vanuit die rust kon ik mezelf een andere boodschap meegeven: Lieve Marloes, er is niemand die het je kwalijk neemt dat je ziek bent. Behalve jijzelf. Het is oké. Je mag zeggen dat het je niet lukt. Je moet afzeggen. Het is oké om voor jezelf te zorgen.
Het kan me nog steeds raken, maar het overspoelt me niet meer zoals vroeger. Het is meer een oude bekende die zich af en toe weer laat zien.
Misschien is dat wel het moeilijke aan veranderen. Niet weten wat je anders moet doen, maar bereid zijn om te voelen wat je al die tijd met je oude gedrag hebt proberen te vermijden. En jezelf daarna iets meer te gunnen dan dit.
De moed om thuis te komen bij jezelf
Dat betekent niet dat dit patroon nu voorgoed verdwenen is.
Ik draag mijn patronen voor de rest van mijn leven bij me. Net zoals jij dat doet. De kunst is daarom niet om jezelf volledig van je patronen en de bijbehorende gevoelens te ontdoen. De kunst is om ze steeds beter te leren kennen. Te begrijpen waar ze vandaan komen. Maar vooral te voelen wat eronder zit. En te leren dat je niet meer hoeft te doen wat je vroeger nodig had om jezelf staande te houden.
Soms denken we dat bewustwording genoeg is. Dat als je eenmaal weet wat je doet en jezelf een ander verhaal vertelt, het vanzelf anders wordt. Was het maar zo makkelijk…
Veranderen vraagt soms meer dan begrijpen wat je anders wilt doen. Soms vraagt het ook moed om de diepte in te gaan. Om te voelen wat je liever niet voelt, en te leren om dat wat daar zit niet weg te duwen, maar te dragen. Zodat je op een dag niet meer vanuit angst of een oude overtuiging hoeft te kiezen, maar vanuit jezelf.
Misschien is dat uiteindelijk wel wat thuiskomen bij jezelf voor mij betekent. Niet dat je nooit meer in je oude patroon terechtkomt. Maar dat je jezelf steeds minder vaak hoeft te verlaten en weer bij jezelf uit mag komen. Ook als iemand anders op je rekent.
Prinses Julianastraat 12 | 2671 EJ Naaldwijk | info@marloestimmers.nl